JPMorgan Chase, ngân hàng lớn nhất nước Mỹ theo tổng tài sản, từ lâu không chỉ là một định chế tài chính thuần túy mà còn là một trụ cột quan trọng trong cấu trúc quyền lực của hệ thống tài chính toàn cầu. Theo phân tích của NS3.AI, JPMorgan đang exert (thực thi) một ảnh hưởng đáng kể thông qua việc kiểm soát và vận hành các hạ tầng then chốt liên quan đến hệ thống thanh toán bằng đô la Mỹ – nền tảng cốt lõi của các giao dịch xuyên biên giới và hoạt động thanh toán, quyết toán quốc tế.
Trong thực tế, phần lớn dòng tiền toàn cầu vẫn phải đi qua hệ thống thanh toán bằng USD, dù giao dịch diễn ra giữa hai quốc gia không phải Mỹ. Các ngân hàng đại lý, hệ thống clearing, settlement, cùng mạng lưới tài khoản nostro–vostro đều gắn chặt với đồng đô la. Và JPMorgan, với vai trò là một trong những ngân hàng thanh toán USD lớn nhất thế giới, trở thành “người gác cổng” cho vô số giao dịch quốc tế mỗi ngày. Theo NS3.AI, đây chính là lý do ngân hàng này được xem như một người thực thi chính của sự thống trị đô la trong hệ thống tài chính toàn cầu.
Quyền lực đó không chỉ mang tính kỹ thuật, mà còn mang ý nghĩa địa chính trị. Khi đô la Mỹ giữ vai trò đồng tiền dự trữ toàn cầu, các định chế như JPMorgan vô hình trung trở thành mắt xích quan trọng giúp duy trì ảnh hưởng tài chính của Mỹ. Khả năng cho phép hoặc hạn chế dòng tiền, tuân thủ các lệnh trừng phạt, hay áp dụng các tiêu chuẩn chống rửa tiền (AML) và hiểu khách hàng (KYC) khiến hệ thống thanh toán USD trở thành một công cụ quyền lực mềm nhưng vô cùng hiệu quả.
Chính trong bối cảnh đó, lập trường của JPMorgan đối với Bitcoin và tiền điện tử trở nên đặc biệt đáng chú ý. Mặc dù sở hữu nguồn lực tài chính khổng lồ và đã âm thầm phát triển nhiều sản phẩm liên quan đến blockchain, JPMorgan – đặc biệt là CEO Jamie Dimon – vẫn liên tục công khai chỉ trích Bitcoin. Ông từng gọi Bitcoin là “trò lừa đảo”, là tài sản không có giá trị nội tại và tiềm ẩn rủi ro cho hệ thống tài chính.
Theo các nhà phân tích, sự mâu thuẫn này không hẳn là ngẫu nhiên. Bitcoin và các loại tiền điện tử phi tập trung được thiết kế để hoạt động ngoài hệ thống ngân hàng truyền thống, không cần trung gian thanh toán, không phụ thuộc vào đồng đô la hay các ngân hàng thanh toán USD. Nếu các hệ thống thanh toán dựa trên blockchain và tiền điện tử được chấp nhận rộng rãi, vai trò “người gác cổng” của những định chế như JPMorgan trong dòng chảy tiền tệ toàn cầu có thể bị suy giảm đáng kể.
Nói cách khác, Bitcoin không chỉ là một tài sản đầu cơ hay một công nghệ mới, mà còn là một thách thức mang tính cấu trúc đối với quyền lực của hệ thống tài chính hiện tại. Việc JPMorgan tiếp tục chỉ trích tiền điện tử, trong khi vẫn tận dụng công nghệ blockchain cho mục đích nội bộ và khách hàng tổ chức, phản ánh rõ thế giằng co giữa việc bảo vệ trật tự tài chính cũ và thích nghi với một kỷ nguyên tiền tệ mới đang dần hình thành.